Surek Dari Koto Kaciak
Senin, 16/03/2009 10:26 WIB
Jila dapek kiriman surek dari bakeh guru sikola teknik nan suko bahaso jo kebudayaan Minangkabau. Guru tu banamo Yunizar Abdullah tingga di jorong Koto Kaciak Kanagarian VII Koto Talago, Kecamatan Guguak Kabupaten Limo Puluah Koto. Surek tu lah dikirim dek apak tu bulan Marek nan lampau. Jadi, lah tigo bulan nyo kundang-kundang surek tu dek Jila kama pai.Satiok nyo ulang mambaco surek tu, samakin tarangah Jila mamikiekan isi surek tu. Pak Yunizar nan mangirim surek tu sangat cameh bana jo kaadaan kini. Tarutamo anak-anak Minang nan indak lai diaja an bahaso Minang dek bapak mandenyo, apolai dek guru-gurunyo. Sabab, kalau indak diaja an bahaso tu sajak ketek tantu anak-anak Minang tu isuak indak taraso lamaknyo bahaso Minang tu lai.
Kutiko basobok jo si Atang di lapau Nan Ayang, Jila curhat. Nyo caritoan sagalo isi surek Pak Yunizar ka konsi palangkin nyo tu.
"Cubo bayangan dek waang Tang, kalau saluruah anak-anak awak indak pandai lai babahaso Minang. Kajadi apo inyo isuak? Kecek awak, awak urang Minang juo. Tapi bahaso Minang sapatah se indak pandai. Itu nan nyo camehan dek Pak Yunizar tu. Baa manuruik pandapek waang Tang?" tanyo Jila.
"Pak Yunizar tu cameh, nan waden labiah dari itu lai. Takuik den. Takuik. Kamanakan den, sadonyo kini babaso Batawi. Lah pakai dong sih dong sih inyo mangecek jo apaknyo. Ka waden inyo indak namuah maimbau mamak lai doh. Nyo imbauan waden ko Om. Lah saroman urang Balando sasiuak den," jawek Atang.
"Kalau roman itu pandapek waang, iyo lah saraso awak tumah. Kecek pak Yunizar tu pulo dalam sureknyo, banyak kato-kato Minang nan indak banyak lai dipahami aratinyo. Baiak dek urang Minang gaek apolai dek urang Minang ketek," kato Jila.
"Contohnyo?" tanyo Atang bagageh.
"Kato manyarengeh. Manyarengeh tu aratinyo malawan dalam hati, tapi nan nyo kaluaan kato-kato lain nan mambuek awak sakik hati. Kok dicarian padanan kato tu jo bahaso Indonesia, indak pulo ado," jawek Jila. "Contoh lain ado ndak?" tanyo Atang.
"O, banyak lai. Dalam bahaso Indonesia kini ado pulo kato kamba, rumah tinggal. Apo mukasuik rumah tinggal tu? Rumah nan ditingga an? Rumah nan lah tingga? Tanyato aratinyo rumah tinggal tu, rumah tampek tingga. Kan jauah bana panggang dari api tu. Sudah tu ado pulo kato awak. Awak sia? Awak kapa, awak pesawat ulang alik? Samantaro dek urang Minang, kato awak aratinyo urang nan maraso sanasib sapanangguangan. Lain jo kato kito. Kito cuma untuk urang nan mangecek basamo-samo, tapi indak samo-samo saraso," jawek Jila. "O, jadi itu nan dicamehan pak Yunizar?" tanyo Atang maangguak-angguak balam.
"Sabananyo pak Yunizar Abdullah tu mangirim surek tigo buah. Nan duo lai karangan baliau tantang panyakik urang awak nan rami ko. Urang Indonesia. Apak tu ingin karangannyo tu dimasuak an ka surek kaba. Baa manuruik waang Tang?" tanyo Jila.
"Masuak an sajolah. Kok berang bana urang beko bia selah. Itu kan kritik dari surang guru nan lai sato mamikiekan nagari ko. Banyak guru-guru kini nan saroman tu," jawek Atang.
"Guru saroman apo?" tanyo Jila.
"Guru-guru nan cameh mamikiekan kaadaan nagari ko. Cameh jo sistem pendidikan nan sadang dijalanan kini. Tapi baalah mangatokannyo. Kok ka baranti jadi guru, pariuak tagantuang di sinan. Kok ditaruihan caro kini, doso se nan tibo di badan," jawek Atang.
"Jadi, manuruik waang, paralu dimasuak an karangan apak tu ka surek kaba?" tanyo Jila baliak.
"Paralu molah. Tapi takana diden, karangan apak tu lai bisa dimangarati dek urang banyak? Sabab, banyak urang mangarang kini, tapi sulik bisa dimangarati pambaconyo. Karangan apak tu baa?" tanyo Atang.
"Karangan apak tu rancak. Pikiran-pikirannyo rancak. Tapi dek karano apak tu sarik malatiah dirinyo manulih, akibatnyo karangan apak tu indak fokus. Mungkin kok nyo ulang baliak dek apak tu mamareso karangannyo, nyo koreksi baliak, agak hati den karangan tu jadi karangan hebat tu mah," jawek Jila.
"Waden ingin, saluruah guru musti banyak malatiah manulih. Jaan cuma sudah mambuek skripsi baranti pulo manulih. Guru musti banyak manulih, supayo apo nan ado dalam pikirannyo dapek dibaco pulo dek pambaco nan kudian," kato Atang.
"Tapi guru-guru labiah banyak heboh pakaro pangangkatan nyo jadi pe-en-es, daripado karang-mangarang, baa tu?" solo Jila.
"Itu biaso. Salamo ko guru tu dijadian kudo palajang bukik sajo. Buruak kalakuan anak, guru nan salah. Bodoh anak, guru nan salah. Sadonyo guru nan salah, tapi indak surang juo apak-apak nan di ateh tu mati-matian nan namuah mampajuangkan nasib guru-guru itu. Itu nan maleh den, Jila," jawek Atang manggarutu.
"Awak lai nio buah nan gadang jo nan manih, tapi awak anggak maagiah pupuak batangnyo, anggak malambuak tanahnyo, anggak manyiangi, baitu?" tanyo Jila.
"Urang awak ko indak namuah bakubang, tapi cuma namuah baruntuang," baleh si Atang. ***
diambil dari :http://padang-today.com/?today=jilatang&id=76
Kalu indak urang minang, buliah kan mambaco iko ni?
BalasHapusAssalamu'alaikum sabananyo buliah sajo kalau lai bisa ws
BalasHapusAssalamu'alaikum sabananyo buliah sajo kalau lai bisa ws
BalasHapusLai Bisa ni, sekethèk. . . . Sadang balajar ko ni
BalasHapusAssalamu'alaikumurg ma? Kok saketek2 bisanyo.
BalasHapusAssalamu'alaikum urg ma? Kok saketek2 bisanyo.
BalasHapusWalaikumsalam ni. . .
BalasHapusAmbo asli urang jawa, tapi kini sadang karajo d Bukiktinggi. . .
Lah 3 taun labiah ni,. . .
Assalamu`alaikum wr wb, haaa....kok baitu labiah pacak lo urang jawa bahaso minang daripado urang minang di rantau lai yo, tapi bahaso jawa ndak hilang kan? uni banyak kawan di bukik tinggi ado aldefri anggota dprd, darwin, nan di pdg rafdinal, yayuk, sumarsono alias si ujang, kok lai kenal sampaikan salam uni yo, ws
BalasHapus